Spis treści
Goździki są jedną z najstarszych przypraw znanych ludzkości. To aromatyczne pąki kwiatowe pochodzące z drzewa goździkowego. Znane ze swojego charakterystycznego smaku i właściwości leczniczych, od wieków wykorzystywane są w różnych zastosowaniach kulinarnych i terapeutycznych. Przyjrzyjmy się bliżej ich zdrowotnemu działaniu. Odpowiemy na najczęściej zadawane pytań na temat właściwości i zastosowania goździków.
Zdrowotne działanie goździków (Syzygium aromaticum)
Goździki od dawna są stosowane w medycynie ludowej. Warto jednak wiedzieć, że na temat właściwości zdrowotnych goździków przeprowadzono wiele badań. Niektóre z nich przywołujemy poniżej. Te badania potwierdzają wiele tradycyjnych zastosowań goździków oraz odkrywają nowe aspekty ich wpływu na zdrowie ludzkie. Pozwalają one zrozumieć naukowe podstawy obserwowanych efektów i ugruntowują pozycję goździków wśród naturalnych środków wspomagających zdrowie. Nadal jednak wiele ich właściwości o których często czytamy wynika z wierzeń ludowych i tradycyjnych przekonań. Nie negujemy ich wielowiekowej tradycji, ale kiedy chodzi o nasze zdrowie zawsze należy konsultować się ze specjalistami.
Czy goździki są antyoksydanetm?
Tak, goździki są silnym antyoksydantem. Zawierają wysoką ilość polifenoli, które są związkami roślinnymi o silnych właściwościach przeciwutleniających. Polifenole neutralizują wolne rodniki w organizmie, pomagając w ochronie komórek przed uszkodzeniami i opóźnianiu procesów starzenia. Badania przeprowadzone przez Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (we współpracy z uniwersytetami i firmami prywatnymi) wykazały, że wśród różnych rodzajów żywności, goździki mają najwyższą zawartość polifenoli, co podkreśla ich wyjątkowy potencjał jako antyoksydant*.
Źródło: *Pérez-Jiménez J, Neveu V, Vos F, Scalbert A. Identification of the 100 richest dietary sources of polyphenols: an application of the phenol-explorer database. Eur J Clin Nutr. 2010;64(Suppl 3):S112–S120.
Przeczytaj również: Czy cynamon jest bezpieczną przyprawą
Jakie jeszcze właściwości zdrowotne mają goździki?
Ponadto goździki wykazują właściwości przeciwdrobnoustrojowe, co oznacza, że mogą hamować wzrost mikroorganizmów, takich jak bakterie. Badanie in vitro wykazało, że olejek eteryczny z goździków zabija trzy powszechne typy bakterii, w tym E. coli, odpowiedzialne za zatrucia pokarmowe*. Ponadto, właściwości przeciwbakteryjne goździków mogą przyczyniać się do poprawy zdrowia jamy ustnej. W jednym z badań związki wyizolowane z goździków hamowały wzrost bakterii powodujących choroby dziąseł. W innym badaniu u 40 osób testowano płyn do płukania ust na bazie olejku z drzewa herbacianego, goździków i bazylii, który poprawiał stan dziąseł i redukował ilość płytki nazębnej oraz bakterii**.
Źródła:
*L. Nuñez and M. D’ Aquino. Microbicide activity of clove essential oil (Eugenia caryophyllata). 2012
**Shaila V. Kothiwale, Vivek Patwardhan, Megha Gandhi, Rahul Sohoni, i Ajay Kumar - "A comparative study of antiplaque and antigingivitis effects of herbal mouthrinse containing tea tree oil, clove, and basil with commercially available essential oil mouthrinse".
Niektóre badania wskazują, że goździki i zawarte w nich związki mogą pomóc zmniejszyć stres oksydacyjny i chronić wątrobę. Jednak należy pamiętać, że część tych badań przeprowadzono na zwierzętach, dlatego konieczne są dalsze badania w tej kwestii.
Czy goździki zawierają witaminy i mikroelementy?
Goździki zawierają błonnik, witaminy i minerały. Jednak w zestawieniu z ich spożyciem można uznać je za głównie za wartościowe źródło manganu (jest on niezbędny dla produkcji enzymów uczestniczących w procesach przemiany materii i wspiera rozwój oraz funkcjonowanie układu nerwowego). W 1 łyżeczce (2g) znajduje się 55%* dziennego zapotrzebowania na ten mikroelement. Witaminy K w tej samej porcji jest już tylko 2%* dziennego zapotrzebowania. Dlatego poza manganem, goździki nie dostarczają znaczących ilości innych składników odżywczych.
Źródło: *Baza danych dotycząca żywności i odżywiania Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (U.S. Department of Agriculture)
Zastosowanie i właściwości goździków
Jak wykazano powyżej goździki nie bez powodu są przyprawą której przypisuje się liczne właściwości zdrowotne. Zebraliśmy pytania które często zadajecie w temacie właściwości goździków i po kolei na nie odpowiemy. Tą sekcję podzielimy na dwie części, działania na które znaleźliśmy naukowe dowody oraz działania opierające się na tradycyjnych przekonaniach (w tym Ajurweda czy Tradycyjna Medycyna Chińska). Na te działania nie ma twardych naukowych dowodów, ale z drugiej strony nie neguje to wielowiekowych obserwacji.
Potwierdzone działanie zdrowotne goździków
- Na co pomaga ssanie goździków?
Ssanie goździków może przynieść ulgę w bólu zębów dzięki ich zawartości eugenolu, który działa jako naturalny środek znieczulający*. Może również przynieść tymczasową ulgę w podrażnieniu gardła i redukcji nieprzyjemnego zapachu z ust. Warto wspomnieć, że niektórzy żucie goździków ma podobne działanie.
Źródło: *Alqareer A, Alyahya A, Andersson L. The effect of clove and benzocaine versus placebo as topical anesthetics. J Dent. 2006;34(10):747-750. - Jak działają goździki na gardło?
Działanie przeciwzapalne goździków może łagodzić ból gardła, a ich właściwości antyseptyczne mogą pomóc w walce z infekcjami. - Kiedy ssać goździki?
Najlepiej ssać goździki w przypadku bólu zębów, problemów z dziąsłami lub jako naturalny odświeżacz oddechu.
Przeczytaj również: Czy picie kawy z cynamonem jest zdrowe
Działanie goździków oparte o tradycyjne przekonania
- Co daje jedzenie dwóch goździków dziennie?
Goździki będą działać antyoksydacyjnie, co akurat wykazują badania przywołane powyżej. Natomiast wedle tradycyjnych przekonań mogą też poprawiać trawienie, wspomagać układ odpornościowy. Jednak warto obserwować ewentualne skutki uboczne i konsultować się ze specjalistą w razie potrzeby. - Czy goździki działają na pasożyty?
Goździki mają właściwości przeciwpasożytnicze, zwłaszcza przeciwko niektórym glistom i pasożytom jelitowym. Aby skorzystać z tych właściwości, można zażywać olejek goździkowy pod kontrolą specjalisty lub pić napar z goździków, najlepiej po konsultacji z lekarzem. - Czy goździki mają działanie wiatropędne?
Wiele tradycyjnych systemów medycyny, takich jak Ajurweda czy Tradycyjna Medycyna Chińska, używało goździków jako środka wiatropędnego do redukcji gazów w przewodzie pokarmowym, ale bezpośrednie badania naukowe dotyczące tej właściwości goździków mogą być ograniczone. - Na co pomaga napar z liści laurowych i goździków?
Napar z liści laurowych i goździków może wspomagać trawienie, łagodzić bóle stawów i posiada właściwości przeciwutleniające. - Czy goździki podnoszą ciśnienie krwi?
Nie ma jednoznacznych dowodów na to, aby goździki podnosiły ciśnienie krwi. W dużych ilościach mogą jednak działać drażniąco. Ograniczone dowody sugerują, że goździki mogą obniżać ciśnienie krwi, chociaż potrzebne są dalsze badania. Zawsze konsultuj się ze specjalistą.
Teraz odpowiemy na pytania które często zadajecie w kwestii sposobu spożywania goździków
- Jak przygotować goździki do picia?
Dodaj 2-3 goździki do szklanki wrzącej wody. Pozostaw na 10-15 minut, przecedź i wypij. Możesz dodać miód lub cytrynę dla lepszego smaku. - Ile można jeść goździków dziennie?
Chociaż nie ma ustalonej ilości, zaleca się spożywanie 2-3 goździków dziennie, aby cieszyć się ich korzyściami zdrowotnymi bez wystąpienia niekorzystnych skutków. - Czy wszystkie goździki są jadalne?
Tak, wszystkie goździki z drzewa goździkowego są jadalne. Jednak zwykle używa się ich w małych ilościach ze względu na ich silny smak. - Czy można jeść same goździki?
Tak, goździki można jeść samodzielnie, chociaż ich mocny smak może niektórym nie odpowiadać. Lepiej je doceniać, dodając do potraw lub napojów. - Jak długo można żuć goździki?
Można żuć goździki przez kilka minut, aż poczujesz ulgę od objawów lub aż smak zniknie. Zaleca się nie żuć goździków dłużej niż kilka minut, ponieważ mogą stać się drażniące dla jamy ustnej. - Czy napar z goździków można pić codziennie?
Picie naparu z goździków z umiarem jest bezpieczne dla większości ludzi. Jednak nadmierne spożycie może prowadzić do potencjalnych skutków ubocznych. Zawsze skonsultuj się ze specjalistą przed włączeniem jakiegokolwiek zioła lub przyprawy do codziennej diety.
Podsumowanie
Goździki to nie tylko smaczna przyprawa, ale także naturalny środek leczniczy. Jak każdy produkt, warto używać go z umiarem i świadomością jego właściwości. Stosując przyprawy w celach zdrowotnych warto sięgać po przyprawy Rolnictwa Ekologicznego, ponieważ w ich uprawie nie używa się chemikaliów i pestycydów. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem lub specjalistą ds. żywienia.
Opowiedz nam o swoich potrzebach w zakresie przypraw, a my przedstawimy najlepsze rozwiązanie. Mr Cook to polski importer przypraw, który stoi na straży jakości i smaku. Nasze produkty, od specjalistycznych przypraw po zioła i mieszanki, są odpowiedzią na potrzeby nowoczesnej kuchni. Dzięki nam, każdy szef kuchni może poczuć się jak prawdziwy artysta, tworząc dania, które zachwycają głębią i bogactwem smaków. Poznaj naszą ofertę i niech Mr Cook stanie się Twoim sekretem kulinarnego sukcesu.
